Werken met de lasercutter

Zo werk je met de lasercutter: een Universal Laser Systems VLS 4.60, een CO2-laser van 60 W met een werkvlak van 610 × 457 mm. Je hebt de vaardigheid Lasercutter nodig om hem te reserveren in het ledenportaal.

Nooit in de laser

  • PVC, vinyl en kunstleer, en alles wat chloor bevat: dat geeft giftige, bijtende dampen die ook de machine kapotmaken.
  • ABS: smelt en geeft giftige dampen.
  • Metaal, hoe dun ook: de laser snijdt noch graveert het.
  • Materiaal waarvan je niet weet wat erin zit. Twijfel je, vraag het aan een vrijwilliger.

Blijf altijd bij de laser zolang hij werkt.

Hoe werkt een lasercutter?

Een laserbuis achteraan in de machine stuurt een onzichtbare straal via spiegels naar de kop. Een lens in de kop bundelt de straal tot een heel klein punt: het brandpunt. Dat punt moet precies in het midden van je materiaal liggen, daarom is de juiste materiaaldikte zo belangrijk. De kop beweegt over je werkstuk en brandt zo je tekening uit.

Wat de laser doet, hangt af van vier instellingen. De software kiest ze voor je op basis van het materiaal en de dikte:

Het werkvlak is 610 × 457 mm. Blijf voor de zekerheid binnen 600 × 450 mm.

Pixels of vectoren?

Een foto bestaat uit pixels: kleine puntjes die je ziet als je inzoomt of de afbeelding vergroot. Een vectortekening bestaat uit lijnen en vormen die scherp blijven, hoe groot je ze ook maakt. De lasercutter snijdt en graveert lijnen uit een vectortekening. Een foto kan hij alleen raster-graveren.

Je bestand voorbereiden

De lasercutter leest je tekening als PDF. Wat de laser met een lijn doet, hangt af van twee dingen: de kleur en de lijndikte.

Kleur RGB Wat de laser doet
Rood R 255, G 0, B 0 Snijden: de laser gaat door het materiaal.
Blauw R 0, G 0, B 255 Vector-graveren: een lijn in het oppervlak.
Zwart of grijs Raster-graveren: vlakken, tekst en foto’s. Elke andere kleur wordt een grijswaarde: hoe donkerder, hoe sterker de laser brandt.

Lijndikte voor snijden en vector-graveren: 0,025 mm. Gebruik millimeter, geen pt of px. Een lijn met een andere dikte of kleur wordt als grijs gezien en raster-gegraveerd. De laser gaat dan het hele vlak lijn per lijn af: dat duurt veel langer.

Elk tekenprogramma dat een vectortekening met de juiste kleur en lijndikte als PDF kan bewaren, is goed. De twee bekendste: Inkscape, gratis en voor Windows, Mac en Linux, en Adobe Illustrator, betalend.

In Inkscape

  1. Selecteer de lijnen die je wil snijden of vector-graveren.
  2. Open Opvulling en lijn (Fill and Stroke, Ctrl+Shift+F).
  3. Zet onder Lijnstijl (Stroke style) de breedte op 0,025 mm.
  4. Kies onder Lijnkleur (Stroke paint) rood of blauw, met de RGB-waarden hierboven.
  5. Teken wat je wil raster-graveren in zwart of grijs.
  6. Bewaar als PDF.

In Illustrator

  1. Zet je document in RGB, niet in CMYK: anders kloppen de kleuren niet.
  2. Selecteer de lijnen die je wil snijden of vector-graveren en geef ze de juiste kleur en een lijndikte van 0,025 mm.
  3. Bewaar als PDF.

De lasercutter opstarten

  1. 1Perslucht aan. Zet de compressor aan, en ook de persluchtschakelaar op de lasercutter zelf.
  2. 2Computer aan. Start de computer naast de lasercutter.
  3. 3Lasercutter aan. Pas als de computer helemaal opgestart is: met de aan-knop op de laser of in de lasersoftware. De laser heeft even tijd nodig om op te starten.
  4. 4Afzuiging aan. Zet de afzuiging aan, ten laatste net voor je begint te laseren.

Weet je niet waar een schakelaar zit? Vraag het aan een vrijwilliger.

Laseren

  1. 1Bestand inladen. Open je PDF op de computer en kies Afdrukken, naar de lasercutter. Verander niets aan de printerinstellingen. Open daarna de lasersoftware.
  2. 2Materiaal inleggen. Kijk of er geen restjes op de honingraat liggen: je materiaal moet vlak liggen. Stoot de honingraat niet met de hoeken van je plaat, hij plooit snel.
  3. 3Tekening plaatsen. Versleep je tekening in de software naar de juiste plek. Verplaats de laserkop om te controleren of ze op je materiaal valt.
  4. 4Instellingen. Klik op Settings en kies het juiste materiaal en de echte dikte. Raakt de laser er niet door, dan helpt een grotere dikte invullen niet: vraag raad aan een vrijwilliger. Kies Quality voor mooie rondingen of Throughput voor wat meer snelheid. Na elke nieuwe opdracht stel je dit opnieuw in.
  5. 5Starten. Kijk of de afzuiging en de perslucht aan staan en de laser opgestart is. Druk dan op de groene startknop en blijf erbij tot hij klaar is.

Afsluiten

Haal je werk en je restjes uit de laser. Is er na jou geen reservatie meer, zet dan alles weer uit: de lasercutter, de afzuiging, de computer en de compressor.

Welk materiaal kan?

Materiaal Wat kan Let op
Plexiglas (PMMA) snijden en graveren Zeer geschikt.
POM (Delrin) snijden en graveren Makkelijk te laseren, mooi resultaat.
Polystyreen (PS) snijden, met moeite De snede smelt makkelijk terug dicht.
MDF snijden tot 8 mm Dikkere platen kan je wel graveren.
Multiplex snijden en graveren Zelf meegebrachte multiplex raakt soms niet door, door de lijm in de binnenste lagen.
Karton en papier snijden en graveren Blijf erbij: het kan vlam vatten.
Kurk snijden Graveren geeft een verkoold resultaat.
Leer snijden en graveren Echt leer, geen kunstleer: dat bevat vaak PVC. Het ruikt sterk.
Glas enkel graveren Het gegraveerde oppervlak wordt mat.
Spiegel enkel graveren De spiegellaag kan je wegbranden. Graveer je de achterkant, spiegel dan je tekening.

Materiaal breng je voorlopig zelf mee.

De presentatie van de workshop

De slides van onze workshop lasercutten: hoe de laser werkt, welk materiaal kan, pixels en vectoren, de drie lasertechnieken en de software. Blader erdoor hieronder of download ze.

Download de presentatie (PDF, 11 slides)

Wat de lasercutter kost, lees je op de pagina Tarieven. Hoe je de vaardigheid krijgt, lees je op de pagina Vaardigheden.